Ergonomik risk değerlendirmesi çoğu tesiste yılda bir yapılır: bir uzman istasyonu kısa süre izler ve formu doldurur. Görüntü işlemeyle bu değerlendirme günlük bir ölçüme dönüşür; istasyon kamerası vücut duruşunu ve eklem açılarını çıkarır, kaldırma, eğilme ve uzanma hareketlerini risk ölçeğine göre puanlar, riskli harekette çalışanın giyilebilir cihazı doğru tekniği hafifçe hatırlatır. Puanların istasyon raporuna nasıl dönüştüğünü Ergonomi ve Duruş Analizi çözüm sayfasında görebilirsiniz.
Bu yazıda duruş riskinin dönemsel gözlemle neden yönetilemediğini, kamerayla duruş analizinin nasıl çalıştığını ve sahaya almadan önce nelerde uzlaşmak gerektiğini ele alıyoruz.
Kas-iskelet sistemi şikâyetleri iş günü kaybının önemli kaynaklarından biridir. Avrupa İş Sağlığı ve Güvenliği Ajansı (EU-OSHA), işe bağlı kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarını Avrupa'da en yaygın işle ilgili sağlık sorunlarından biri olarak tanımlar; sırt, boyun, omuz ve uzuvları etkileyen bu rahatsızlıkların çoğunlukla zaman içinde, birden fazla risk etkeninin bir araya gelmesiyle geliştiğini vurgular.
Sorun da tam burada. Vardiya boyunca yüzlerce kez tekrarlanan belden eğilerek kaldırma, tek başına herhangi bir hareketten daha fazla zarar verir. Kısa bir gözlem ise tekrarları sayamaz, yorgunlukla duruşun nasıl değiştiğini göremez. Pek çok tesiste hangi istasyonun riski taşıdığını aslında kimse ölçmez; yerleşim kararları izlenimlere göre verilir.
Eksik olan, işi aksatmadan, istasyon ve iş bazında toplanan sürekli ve nesnel veridir.
TIM INSPECT platformunda ergonomi ve duruş analizi istasyondaki sabit kameralarla dört adımda işler:
Kapsamda belden eğilerek kaldırma, omuz üstü çalışma ve dönerek kaldırma yer alır. Vücut duruşu, eklem açıları ve tekrar sayısı birlikte değerlendirilir; kısa bir gözlemin yapamadığı da tam olarak budur.
Hatırlatma o anda alışkanlık kazandırır, ama asıl değer rapordadır. Hangi hareketin hangi istasyonda, hangi işte ve ne sıklıkla riskli bulunduğunu gördüğünüzde istasyonun kendisini değiştirebilirsiniz: kimse yerden kaldırmasın diye paleti yükseltmek, sık kullanılan parçayı omuz hizasının altına almak ya da dönme hareketini ortadan kaldırmak için tezgâhın yönünü çevirmek gibi. Kararlar yılda bir gözleme değil, her gün toplanan ölçümlere dayanır. İstasyon çevrimlerini de analiz ediyorsanız Çevrim Süresi ve Küçük Duruşlar çözümü aynı kamera görüşüyle akışın nerede zaman kaybettiğini gösterir.
İlk pilot için her istasyonu izlemeye gerek yoktur. Genellikle üç tür istasyon öne çıkar: yerden ya da düşük paletten sık kaldırma yapılan toplama ve paketleme noktaları, parçanın omuz hizasının üstünden alındığı montaj istasyonları ve yükün dönerek bir yerden ötekine aktarıldığı bant başları. Şikâyetlerin yoğunlaştığı ya da iş değişikliği talebinin sık geldiği istasyonlar da iyi bir başlangıç noktasıdır. Birkaç istasyonla başlayıp ilk raporları çalışanlarla birlikte okumak, hem ölçümün güvenilirliğini hem de çözümün sahada nasıl karşılandığını erkenden görmenizi sağlar.
Ergonomi ancak çalışanlar onu bir destek olarak gördüğünde işe yarar. Çözüm çalışan temsilcileriyle birlikte devreye alınır; izlenecek istasyonlar, hatırlatma sıklığı ve raporun nasıl kullanılacağı baştan birlikte belirlenir.
Kişiye özel puanlar performans değerlendirmesinde kullanılmamalıdır. Rapor istasyon ve iş bazında tutulur; amaç riskli istasyonu görmek ve düzenini iyileştirmektir. Bunu pilot öncesinde yazılı olarak netleştirmek yanlış anlamaları önler.
Eklem açıları ancak kamera vücudu uygun bir açıdan net gördüğünde değerlendirilebilir. Raf, konveyör ya da yükün kendisi hareketin bir kısmını kapatabilir; kamera görüşü istasyon istasyon kontrol edilir ve kapsam buna göre belirlenir.
Sistem kimliği değil, duruş ve hareketi izler. Görüntüler filtrelenir, yalnızca olay anı saklanır; gizlilik KVKK ve GDPR gerekliliklerine göre en baştan tasarlanır.
Uyarı fazla olursa dinlenmez, az olursa hiçbir şey değişmez. Orta bir ayarla başlayın, ilk haftaların ardından ekiple birlikte gözden geçirip ayarlayın. Amaç ceza değil, alışkanlık kazandırmaktır.
Kullanılmamalıdır. Rapor istasyon ve iş bazında tutulur; iyileştirilen şey kişi değil, riskli istasyondur.
Belden eğilerek kaldırma, omuz üstü çalışma ve dönerek kaldırma; eklem açıları ve tekrar sayısıyla birlikte. Kapsamı her istasyondaki kamera görüşü belirler.
Hayır. Hatırlatma sıklığı ayarlanabilir; AXION yalnız riskli harekette hafifçe titrer.
Hayır. Kimliği değil, duruş ve hareketi değerlendirir; yalnızca olay anını saklar.
İlk pilot için istasyonları, hareketleri ve kamera görüşünü birlikte seçmek isterseniz demo talep edin, ölçülecek metrikleri birlikte planlayalım; adımların ayrıntısı çözüm sayfasında.